Serwis farmaceutyczny
szukaj w farmacjaija.pl


Dziecko

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej

- 2013-12-16

Pielęgnacja skóry dziecka latem

Lato to najbardziej wyczekiwana przez wszystkich pora roku, czas urlopów i beztroskiej zabawy dzieci. Jednak latem skóra najmłodszych jest...

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Odporność u dzieci – co jest mitem?

Zbliża się okres jesienno-zimowy, tradycyjnie związany z nasileniem zachorowań na zakażenia dróg oddechowych. Warto przy tej okazji...

Często nieprawidłowo nazywana wysypką bostońską. Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej zyskała w ostatnich latach rozgłos. Chorują na nią dzieci w wieku 2-10 lat. Jest wysoce zaraźliwa i szybko przenosi się z dziecka na dziecko, szczególnie w dużych skupiskach. Często bywa mylona z ospą wietrzną.


Za tę chorobę odpowiedzialne są enterowirusy. Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (Hand, Foot, and Mouth Syndrome – HFMS) występuje głównie u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, sporadycznie u osób w podeszłym wieku. Ustępuje zwykle po kilku dniach. Ze względu na wzrost częstości występowania HFMS, zaniepokojeni rodzice mogą coraz częściej zgłaszać się do apteki, prosząc o pomoc w diagnozie i leczeniu.

Nie jeden, ale wielu

Za chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej są odpowiedzialne wirusy Coxsackie A5, A9, A10, A16, B1, and B3 oraz enterowirus 71. W krajach południowo-wschodniej Azji choroba występuje często z powikłaniami, np. zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu lub porażeniami zwłaszcza u małych dzieci poniżej trzeciego roku życia.

Ponieważ HFMS może wywołać więcej niż jeden wirus, nie dochodzi do wytworzenia stałej odporności. Dlatego możliwe jest kilkukrotne chorowanie. To często niepokoi rodziców, którym wydaje się, że skoro dziecko już raz przebyło chorobę, ponowne wystąpienie objawów jest symptomem innej infekcji lub dowodem silnego załamania odporności dziecka. Wirusy przenoszą się drogą kropelkową podczas kaszlu, kichania, całowania, a także przez bezpośredni kontakt z wydalinami, czyli na drodze pokarmowej.

Można zatem przyjąć, że HFMS należy do grupy chorób brudnych rąk (wirus znajduje się w ślinie i kale chorych oraz ozdrowieńców). Do zakażenia może dojść również poprzez kontakt z przedmiotami, które wcześniej uległy skażeniu przez wydzieliny chorego. Źródłem wirusów może być również skażona fekaliami chorego woda, pożywienie, a także baseny. Zaraźliwość HFMS jest bardzo duża, szczególnie w dużych zbiorowiskach, np. w przedszkolach i szkołach.

Niebolesna wysypka

Przebieg zakażenia może być bezobjawowy lub skąpoobjawowy, ale mimo braku objawów zakażeni pacjenci mogą być źródłem infekcji dla innych. Od chwili zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów mija 3-7 dni. Na błonie śluzowej policzków, warg, języka, a często także podniebienia pojawiają się czerwone plamki lub pęcherzyki. Grudkowa albo pęcherzykowa osutka występuje na dłoniach (na wewnętrznej stronie oraz bocznej powierzchni palców), a także na stopach (podeszwach) chorego. Pęcherzyki są wypełnione mlecznym lub mętnym, ale jasnym, płynem. Często pojawiają się jednocześnie różne wykwity: plamki, grudki i pęcherzyki. Pęcherzyki mogą pękać, przez co w miejscu zmian tworzą się nadżerki gojące się w ciągu kilku dni.

Zdarza się, ze zmiany występują czasem także w innych częściach ciała, np. na pośladkach (zwłaszcza u małych dzieci). Wysypce towarzyszy często gorączka, złe samopoczucie lub osłabienie. Na skutek zmian w jamie ustnej dziecko nie chce jeść i niechętnie pije. Choroba ustępuje samoistnie zwykle po tygodniu, a zmiany skórne i na śluzówkach goją się, nie pozostawiając trwałych przebarwień ani blizn.

Leczenie objawowe

Nie ma leczenia przyczynowego choroby dłoni, stóp i jamy ustnej. W okresie gorączkowym należy podawać dzieciom paracetamol lub preparat ibuprofenu. Ważny jest odpoczynek. Aby nie doszło do nadkażenia zmian skórnych, chory powinien codziennie wziąć prysznic. Nie wolno rezygnować z codziennej toalety.

Antybiotyki nie są wskazane, ponieważ nie działają przyczynowo na wywołującego chorobę wirusa. Wyjątkiem mogą być sytuacje, gdy dochodzi do nadkażenia bakteryjnego zmian skórnych lub na śluzówce albo współwystępuje inna bakteryjna choroba.

Ze względu na zmiany na śluzówkach jamy ustnej dieta chorego powinna być lekkostrawna, chłodna i o łagodnym smaku. Kwaśne lub ostre dania będą nasilać dolegliwości, podobnie jak twarde produkty (orzechy, surowa marchew) lub o ostrych krawędziach (skórka świeżego pieczywa). Do picia najlepiej nadaje się słaba herbata, woda lub rozwodnione kisiele.

Częstym problemem, z którym zgłaszają się rodzice, jest pytanie o potrzebę izolacji chorego dziecka. W okresie gorączki, zmian na skórze i śluzówkach dzieci nie powinny uczęszczać do żłobka, przedszkola, ani do szkoły, ponieważ zarażają przez cały okres występowania osutki. Warto przestrzec rodziców, że wirusy mogą być wydalane w kale nawet przez kilka tygodni.

Sposoby zapobiegania

Nie ma szczepionki chroniącej przed zakażeniem wirusami wywołującymi chorobę dłoni, stóp i ust. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad higieny osobistej, szczególnie mycie rąk przed jedzeniem, po wyjściu z toalety, po kichaniu, a także po zmianie niemowlęcej pieluszki. Należy unikać bliskiego kontaktu z chorymi: przytulania, całowania, używania wspólnych łyżeczek lub kubków. To jedyna skuteczna metoda uniknięcia zakażenia.

Zaraźliwość HFMS
Jest bardzo duża, szczególnie w dużych zbiorowiskach, np. w przedszkolach i szkołach.

Anna Jaworska
specjalista medycyny rodzinnej


Komentarze czytelników (0)
Dziecko (1 z 11) następny »
Dziecko (1 z 11) następny »
  • Ostatnio dodane
  • Najczęściej czytane

Mapa farmaceutów

Masz aptekę,
hurtownię leków?
Dodaj swoją lokalizację
na naszej interaktywnej
mapie.

Wyślij e-kartkę...

swojej rodzinie,
znajomym, bliskim
i współpracownikom...
a może nam?
1 2