Serwis farmaceutyczny
szukaj w farmacjaija.pl


Laryngologia

Leczenie zatok według EPOS 2012

- 2013-11-12

Zapalenie zatok według EPOS, część 1: Rozpoznanie

To infekcyjna choroba górnych dróg oddechowych, częsta szczególnie w sezonie jesienno-zimowym. Przeważnie jest powikłaniem niewłaściwie...

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Szumy uszne

Szumy uszne to jeden z najpoważniejszych problemów współczesnej audiologii. Mogą towarzyszyć innym zaburzeniom słuchu, ale występują...

Obecnie obowiązujące standardy leczenia zapaleń zatok opierają się na dokumencie zwanym EPOS 2012. Jest to opublikowany przez uznane autorytety laryngologiczne zbiór wytycznych na temat zapalenia zatok przynosowych i polipów nosa.


Dokument zawiera zalecenia dotyczące diagnostyki i leczenia chorób nosa i zatok zebrane na podstawie analizy badań wybranych według kryteriów medycyny opartej na dowodach (EBM) i w istotny sposób koryguje podejście lekarzy do terapii chorób zatok, szczególnie u dzieci. Wytyczne EPOS 2012 wpłynęły na podejście do leczenia ostrego zapalenia zatok, doprowadzając do zmniejszenia liczby używanych antybiotyków, a zwiększenia ilości stosowanych glikokortykosteroidów (za: Magazyn ORL kwiecień-czerwiec 2013).

Definicja zapalenia zatok przynosowych

Ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych to choroba występująca nagle i według definicji EPOS 2012 z towarzyszącymi dwoma lub więcej objawami. Jednym z nich jest zatkanie nosa i/lub obfita wydzielina z nosa ściekająca też po tylnej ścianie gardła. Drugim może być ból, uczucie rozpierania twarzy albo zaburzenia węchu. Niekiedy choroba kilkakrotnie nawraca w krótkim czasie, a pomiędzy nawrotami są krótsze lub dłuższe okresy całkowicie bezobjawowe. W wywiadzie często występuje alergia.


Rodzaje ostrego zapalenia zatok (OZZ)

Wyróżniamy kilka rodzajów OZZ. W ostrym wirusowym zapaleniu zatok objawy choroby są łagodne i ustępują w ciągu 10 dni. W tak zwanym nieżycie powirusowym objawy się nie wycofują, lecz narastają po pięciu dniach, powodując dalszy postęp choroby. Zwykle ustępują w czasie poniżej 12 tygodni. Bakteryjne OZZ ma znacznie cięższy przebieg, katar jest gęsty, ropno-śluzowy, a dolegliwości bólowe większe. Zawsze towarzyszy mu gorączka powyżej 38°C oraz podwyższenie markerów stanu zapalnego, takich jak OB i CRP. Ostre zapalenie bakteryjne wymaga odmiennych metod postępowania i częściej nawraca lub przechodzi w przewlekłe zapalenie zatok.

Rozpoznanie OZZ obecnie ustalamy na podstawie charakterystycznych objawów. Według najnowszych zaleceń nie ma potrzeby stosowania diagnostyki radiologicznej (tj. wykonywania rutynowo RTG zatok).


Sposoby leczenia

Leczenie OZZ zależy od stopnia nasilenia i ciężkości objawów. Zaczynamy zawsze od leczenia objawowego. W trwającym krótko nieżycie wirusowym podajemy najpierw dostępne bez recepty leki przeciwobrzękowe i przeciwbólowe, czasem w skojarzeniu z antyhistaminikiem. Można też stosować preparaty lecznicze pochodzenia roślinnego.

Zalecamy także płukanie jam nosa roztworem soli fizjologicznej. Na rynku jest dostępnych kilka rodzajów aplikatorów donosowych, przez które podajemy do nosa strumień ogrzanego roztworu soli fizjologicznej, usuwając wydzielinę blokującą ujścia zatok. Odblokowujemy w ten sposób naturalną drogę ewakuacji zalegającego w zatokach śluzu i umożliwiamy dostęp innym lekom.

Nie zaleca się obecnie rutynowego stosowania mukolityków, kromonów oraz inhalacji parą. Jeśli objawy nasilają się po 5 dniach lub trwają ponad 10 dni, do metod wyżej wymienionych dołączamy donosowe glikokortykosteroidy. Działając miejscowo, zmniejszają one stan zapalny błony śluzowej nosa i zatok.

W zakażeniach o ciężkim przebiegu lub przy braku poprawy po 14 dniach leczenia zaleca się włączenie antybiotykoterapii. Według EPOS 2012 ciężki przebieg infekcji to występowanie co najmniej trzech z wymienionych objawów: kataru ropno-śluzowego, gorączki, silnego, miejscowego bólu głowy, podwyższonego OB, CRP oraz pogorszenia się stanu chorego. Pacjenci z ciężkim przebiegiem infekcji powinni zostać skonsultowani przez specjalistę laryngologa. Należy zawsze ocenić stan jamy ustnej pacjenta i wykluczyć schorzenia zębów.

Szczególnie pilnej diagnostyki i leczenia wymagają chorzy, u których w trakcie infekcji zaobserwujemy nagle występujące zaczerwienienie i obrzęk powiek, asymetrię lub zaburzenia ruchomości gałek ocznych, podwójne widzenie, pogorszenie ostrości wzroku, obrzęk tkanek miękkich w okolicy czołowej, silny ból głowy, sztywność karku lub ogniskowe objawy neurologiczne.


lek med. Anna Łuczyńska-Sopel
otolaryngolog
as@farmacjaija.pl

Komentarze czytelników (0)
« poprzedni Laryngologia (2 z 8) następny »
« poprzedni Laryngologia (2 z 8) następny »
  • Ostatnio dodane
  • Najczęściej czytane

Mapa farmaceutów

Masz aptekę,
hurtownię leków?
Dodaj swoją lokalizację
na naszej interaktywnej
mapie.

Wyślij e-kartkę...

swojej rodzinie,
znajomym, bliskim
i współpracownikom...
a może nam?
1 2