Serwis farmaceutyczny
szukaj w farmacjaija.pl


Okulistyka

Astygmatyzm

- 2012-11-05
Astygmatyzm Powieksz
Niezborność oka

Wzrok za krótki czy oko za długie?

Nie ma wiarygodnych danych, ile osób w Polsce ma krótkowzroczność. Chodząc ulicami, ma się jednak wrażenie, że coraz więcej. Oczywiście...

Tajemnica długości życia

Czynniki genetyczne wpływają na długość życia tylko w 15-20% cała reszta – ponad 80% – to już efekt "obchodzenia się" ze swoim organizmem.

Zaburzenia widzenia zmierzchowego

Najważniejszą zdolnością ludzkiego oka jest umiejętność dostosowania się do różnego natężenia światła. Jeżeli oko nie dysponuje...

Należy do jednej z trzech najpowszechniejszych wad wzroku. Przyjmuje się, że prawie każdy ma pewien stopień astygmatyzmu, często od urodzenia, i jego poziom może się nie zmienić.


Zdrowe oko człowieka jest zbudowane w taki sposób, aby wszystkie wpadające przez rogówkę do jego wnętrza promienie skupiały się w jednym miejscu na siatkówce, dając tym samym ostry obraz obserwowanego przedmiotu. Astygmatyzm, zwany inaczej niezbornością oka, jest wadą polegającą na różnym załamaniu promieni świetlnych przez płaszczyzny łamiące rogówki. W efekcie wpadające do oka równoległe promienie nie mają jednego ogniska i wytwarzają na osi optycznej wiele różnych obrazów. Osoba z astygmatyzmem widzi obserwowane przedmioty niewyraźnie, jakby zamazane, przez mgłę.


Różne rodzaje astygmatyzmu

Główną przyczyną tej wady wzroku jest zniekształcenie promienia bądź nierówności w powierzchni rogówki. W pierwszym przypadku mówimy o astygmatyzmie regularnym. Promień w płaszczyźnie poziomej różni się długością od tego w płaszczyźnie pionowej. Rogówka ma kształt piłki do rugby lub jaja, a w takiej sytuacji wpadające promienie skupiają się w dwóch miejscach (dwie ogniskowe).

Jeżeli przebieg promieni padających na rogówkę jest zakłócony poprzez jej nierówną powierzchnię, a one same skupiają się w więcej niż dwóch punktach (zwielokrotniona liczba ogniskowych), mówimy o astygmatyzmie nieregularnym. Taki stan rzeczy może być spowodowany bliznami pourazowymi, pozapalnymi lub zwyrodnieniowymi rogówki (obrzęk, skrzydlik, guz).

Bardzo często przyczyną jest tzw. stożek rogówki. Ujawnia się on zwykle w okresie dojrzewania i jest najpowszechniejszy wśród dziewcząt, a przyczyna jest bliżej nieokreślona. Wiadomo, że stan ten może być dziedziczny lub powstawać na skutek bardzo częstego pocierania oczu. W niewielu przypadkach astygmatyzm może mieć przyczynę w nieprawidłowym kształcie soczewki (astygmatyzm soczewkowy) będącym z kolei następstwem zaćmy.

Astygmatyzm bardzo często występuje w połączeniu z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością. W przypadku gdy w jednej osi występuje krótkowzroczność, a w prostopadłej do niej dalekowzroczność, mówimy o astygmatyzmie mieszanym.

Istotną rolę w rozwoju astygmatyzmu odgrywa cukrzyca (zwłaszcza ta nieleczona). Podwyższony poziom cukru we krwi przez dłuższy  czas może w znacznym stopniu deformować rogówkę oka. Zmiany te są zauważalne dopiero w chwili podjęcia regularnego leczenia. Prawidłowy poziom cukru umożliwia oku powrót do stanu fizjologicznego, co pacjenci często mylą z dalekowzrocznością. Należy pamiętać o tym, że prawidłowy dobór okularów bądź soczewek może nastąpić dopiero w momencie, kiedy ustabilizuje się poziom cukru (przynajmniej po miesiącu leczenia).


Objawy

W przypadku niewielkiej wady układ akomodacyjny oka jest w stanie zrekompensować braki i zapewnić prawidłowe widzenie, a głównym objawem jest wówczas niewielki dyskomfort widzenia, porównywalny ze zwykłym zmęczeniem wzroku po pracy przed komputerem. Przy większej wadzie występuje wyraźne zniekształcenie obrazu, dotyczy to zarówno przedmiotów znajdujących się w bliskiej, jak i większej odległości.

Nieleczony astygmatyzm powoduje mrużenie oczu, przekrzywianie głowy, ciągłe uczucie zmęczenia i czołowe bóle głowy, a także częste i nawracające zapalenia spojówek i brzegów powiek.

Objawy zarówno u dzieci, jak i dorosłych są takie same. Niestety, dzieci nie potrafią jednoznacznie sygnalizować, że z ich wzrokiem dzieje się coś niedobrego. W przypadku gdy wada występuje od chwili narodzin, mogą uznać ją za stan „normalny”. Dlatego rodzice powinni obserwować dziecko, zwłaszcza podczas zabawy, gdy bierze do ręki przedmioty lub przegląda książki. Stałe przechylanie głowy do przodu, trzymanie przedmiotów blisko twarzy, trudności w skupieniu się, aby coś odczytać lub narysować, są sygnałem, że coś niedobrego dzieje się ze wzrokiem dziecka.


Konieczne badania

Lekarz stwierdza wadę po zbadaniu rogówki przy użyciu keratoskopu i oftalmometru lub wideokeratografu komputerowego. Wszystkie te metody są szybkie i bezbolesne. Dokładna mapa rogówki, przekrój jej powierzchni oraz wartości krzywizn uzyskane w wyniku badania umożliwiają nie tylko stwierdzenie lub wykluczenie wady, ale również określenie rodzaju, stopnia jej zaawansowania oraz dobór metody leczenia.


Sposoby leczenia

Metody leczenia astygmatyzmu są dobierane w zależności od jego rodzaju, wieku pacjenta, jak i stopnia rozwoju wady.
Najpopularniejszą metodą jest korekcja okularowa. W przypadku astygmatyzmu regularnego stosuje się soczewki cylindryczne, w których oś cylindra jest ustawiona w osi prostopadłej do korygowanej. W astygmatyzmie nieregularnym praktykuje się natomiast połączenie soczewek sferycznych z cylindrycznymi, czyli tzw. toryczne, które mają w każdym południku inny promień krzywizny.


Chirurgia refrakcyjna

Duże sukcesy w leczeniu astygmatyzmu odnosi chirurgia refrakcyjna, nowy kierunek w mikrochirurgii okulistycznej, mający na celu zredukowanie, a nawet całkowite uniezależnienie osób od noszenia okularów. Założeniem tej metody jest korekcja ogniskowania obrazu na siatkówce poprzez wykonanie promienistych nacięć rogówki (keratotomia promienista) lub modelowanie krzywizny przy użyciu lasera.
Keratotomia promienista, ogólnie mówiąc, polega na głębokim promienistym nacięciu rogówki wokół źrenicy. Jest to zabieg najtańszy z obecnie dostępnych, dosyć ryzykowny i niepozbawiony wad.

Powodzenie zabiegu w ogromnej mierze zależy od doświadczenia i precyzji chirurga. Ponadto okres gojenia i rekonwalescencji trwa kilkanaście dni i nie gwarantuje całkowitego wyleczenia. 10-30% pacjentów po zabiegu musi wrócić do korekcji okularowej. Kilkanaście procent operowanych skarży się, że wraz z upływem dnia ostrość wzroku ulega znacznemu pogorszeniu. Jest to metoda sukcesywnie wypierana przez nowocześniejsze metody laserowe.


Metody laserowe

W chirurgii refrakcyjnej najczęściej stosuje się lasery excimerowe (excited dimer – wzbudzona cząsteczka): PRK (fotokeratektomia refrakcyjna) – wady do 2,5 dioptrii, EPI-LASIK (wady do 3 dioptrii) i LASIK (wady do 6 dioptrii). Każdy puls wiązki laserowej rozbija molekularne połączenia międzykomórkowe z dokładnością do 0,25 mikrona. W przypadku oka już niewielkie usunięcie tkanki pozwala na skorygowanie wady.

LASIK jest techniką dwuetapową, eliminującą całkowicie przypadkowe uszkodzenie anatomicznej budowy rogówki. Ważne jest to, że pacjent po zabiegu nie odczuwa bólu, lecz jedynie kilkugodzinny dyskomfort, a okres rekonwalescencji trwa zaledwie kilka dni.
W przypadku stosowania PRK pacjent nie tylko musi nosić opatrunek, ale nawet przez kilka dni odczuwa dolegliwości bólowe. Ponadto ostateczny kształt rogówki ustala się dopiero po upływie pół roku. Metoda ta wyklucza korekcje wady w obu oczach jednocześnie (w odróżnieniu od LASIK).


Przeciwwskazania do korekcji laserowej

  • wiek poniżej 21 lat
  • nieustabilizowanie wady
  • jaskra
  • zaćma
  • stany zapalne oczu
  • cukrzyca
  • zaburzenia procesu wydzielania łez
  • wszelkiego rodzaju kolagenozy
  • choroby autoimmunologiczne i inne układu odpornościowego
  • alergie
  • skłonność do bliznowców
  • wszczepiony rozrusznik serca
  • ciąża i okres karmienia

mgr farm. Ewelina Drelich

„Farmacja i Ja" listopad 2012

Komentarze czytelników (0)
« poprzedni Okulistyka (4 z 8) następny »
« poprzedni Okulistyka (4 z 8) następny »
  • Ostatnio dodane
  • Najczęściej czytane

Mapa farmaceutów

Masz aptekę,
hurtownię leków?
Dodaj swoją lokalizację
na naszej interaktywnej
mapie.

Wyślij e-kartkę...

swojej rodzinie,
znajomym, bliskim
i współpracownikom...
a może nam?
1 2