Serwis farmaceutyczny
szukaj w farmacjaija.pl


Profilaktyka

Od ukłucia do zastrzału

- 2013-07-31

Skóra i włosy

Częstymi bywalcami aptek są pacjenci szukający preparatów, które poprawią wygląd ich skóry, włosów i paznokci. W takich przypadkach...

Dieta Polaków

W diecie Polaków jest za mało magnezu, cynku, wapnia, potasu i miedzi oraz witamin C i D, a także z grupy B.

O szpilkach słów kilka...

W dzisiejszych czasach żadna elegantka nie wyobraża sobie życia bez butów na wysokich obcasach. Nic dziwnego, w końcu  wysokie szpilki...

Na palcu pojawia się opuchlizna, staje się on gorący, ból wzmaga się przy opuszczaniu ręki – to najczęstsze objawy zastrzału, zwanego chorobą działkowców. To nieprzyjemne powikłanie może być także skutkiem nieostrożnie i niewłaściwie przeprowadzonego zabiegu medycznego lub kosmetycznego. Jak się przed nim ustrzec i jak pomóc pacjentom?


Lato jest porą prac w ogrodzie, podczas których jesteśmy narażeni na różne niebezpieczeństwa: ugryzienia przez kleszcze, a także ukłucia ostrymi krzewami lub drzazgami, które mogą doprowadzić do zakażeń skóry. Do infekcji bakteryjnych może dojść także podczas niewłaściwie przeprowadzanych zabiegów manikiuru. Ukłucia lub skaleczenia otwierają drobnoustrojom wrota do wnętrza naszego organizmu.
Gronkowiec skórny (Staphylococcus epidermidis), paciorkowiec zieleniejący (Streptococcus viridasns) i gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) to tylko nieliczni przedstawiciele fizjologicznej flory bakteryjnej bytującej na zdrowej skórze człowieka.

Dzięki mechanizmom obronnym przemieszczanie się bakterii do głębiej położonych warstw skóry nie jest możliwe. Rogowaciejący naskórek, kwaśne pH powierzchni skóry, ciągłość tkankowa to czynniki skutecznie uniemożliwiające ten proces. Jednak na skutek przerwania ciągłości powłok skórnych, np. podczas zakłucia, urazu lub niezachowania należytych zasad aseptyki podczas wykonywania czynności medycznych może dojść do przemieszczenia się drobnoustrojów w głąb skóry i do zainicjowania ropnego procesu zapalnego, określanego mianem zastrzału. Obejmuje on najczęściej opuszki palców, grzbietową część dłoni bądź śródręcze, ale może być zlokalizowany także na wewnętrznej części dłoni.

Ropień powstaje niezwykle szybko ze względu na obecność zamkniętych, łącznotkankowych przestrzeni w obszarze paliczków. Charakterystycznym objawem zastrzału jest rwący, pulsujący ból, który ulega nasileniu, zwłaszcza gdy ręka jest swobodnie opuszczona w dół. Towarzyszy mu obrzęk, zaczerwienienie i napięcie tkanki skórnej. W wypadku zastrzałów zlokalizowanych w głębszych warstwach skóry dochodzi do wzrostu temperatury ciała, pojawiają się dreszcze, następuje demineralizacja paliczków i tworzą się przetoki ropne.


Rodzaje zastrzałów

Ze względu na położenie i głębokość zmian zastrzały dzielimy na: skórne, podskórne, ścięgniste, kostne i stawowe. Gdy zbiornik ropy jest zlokalizowany pod zgrubiałym naskórkiem, mamy do czynienia z zastrzałem skórnym. Początkowym stadium zakażenia głębiej położonych tkanek jest zastrzał podskórny. Ogranicza się on zazwyczaj do paliczka bliższego, zakażenie może jednak się rozprzestrzenić na grzbietową powierzchnię dłoni, natomiast pod powierzchnią skóry może być widoczna treść ropna, która wąską szyjką może przedostawać się do głębokich tkanek. Zakażenie może również obejmować otaczające ścięgna struktury włókniste. Pochewki te zabezpieczają ścięgna przed mechanicznym tarciem (np. o sąsiadujące kości) w czasie ich przesuwania, zginania i prostowania palców.

Na skutek mechanicznego urazu pochewki bądź rozszerzania się zakażenia pochodzącego z innych tkanek może powstać zastrzał ścięgnisty. Objawia się on przykurczem palca, niemożnością jego prostowania i ostrym bólem. Jednym z najpoważniejszych powikłań tego rodzaju zastrzału jest martwica ścięgien, która może skutkować trwałym unieruchomieniem dłoni. Zakażeniu ulegają dwa palce ze względu na sąsiedztwo pochewek. Przy zastrzale ścięgnistym jest to palec piąty i pierwszy.

Szerzenie się procesu ropnego z sąsiednich tkanek może doprowadzić do zastrzału kostnego. Obejmuje on zazwyczaj paliczek końcowy i może powodować jego demineralizację. Enzymy bakteryjne mogą działać niszcząco na struktury kostne.

Zastrzał stawowy jest zakażeniem przebiegającym w obrębie stawu, co może doprowadzić do ograniczenia lub zaniku ruchomości. Na skórze w okolicy stawu może się pojawić ropna przetoka.


Metody leczenia

W początkowym stadium stanu zapalnego można stosować kąpiele z dodatkiem szarego mydła. Na rynku pojawiły się również mydła płynne i w kostkach zawierające nanosrebro działające odkażająco i przeciwbakteryjnie. Warto też sięgnąć po roztwór wodny mleczanu etakrydyny, w którym można moczyć zakażony palec. Starym sposobem jest zastosowanie w pobliżu ran maści ichtiolowej lub z antybiotykami dostępnej bez recepty. Jednak sprzy stosowaniu maści na otwartą ranę łatwo o jej nadkażenie. Na rynku antyseptyków pojawił się preparat zawierający octenidynę – substancję o działaniu bakteriobójczym i stymulującym proces gojenia się rany. Aplikacja preparatu jest bezbolesna i bardzo higieniczna.

Podstawową metodą leczenia zastrzału jest interwencja chirurgiczna i antybiotykoterapia. Po wykonaniu znieczulenia miejscowego dokonuje się nacięcia powłok skórnych, usunięcia treści ropnej oraz uszkodzonych lub zmienionych martwiczo tkanek. Aby umożliwić swobodny odpływ wydzieliny ropnej, w ranie pozostawia się dren.

Do momentu wyleczenia i ustąpienia stanu zapalnego palec zostaje unieruchomiony i opatrzony, a wymaz z treści ropnej pobierany jest na posiew i antybiogram, aby ustalić rodzaj antybiotyku najskuteczniejszego w walce z zakażeniem. Nieleczony zastrzał może prowadzić do ropowicy. Puchnie wówczas cała dłoń, a ropa wędruje naczyniami chłonnymi i przestrzeniami międzytkankowymi. Nawet tak niewielka, ale bolesna dolegliwość może się okazać bardzo niebezpieczna.


mgr farmacji Kamila Kulbaka


Komentarze czytelników (0)
« poprzedni Profilaktyka (7 z 99) następny »
« poprzedni Profilaktyka (7 z 99) następny »
  • Ostatnio dodane
  • Najczęściej czytane

Mapa farmaceutów

Masz aptekę,
hurtownię leków?
Dodaj swoją lokalizację
na naszej interaktywnej
mapie.

Wyślij e-kartkę...

swojej rodzinie,
znajomym, bliskim
i współpracownikom...
a może nam?
1 2